Op 13 mei 1994 werd de WBSO – de Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk – gepubliceerd in de Staatscourant. De WBSO kan dus al 25 jaar worden aangevraagd. En PNO was er toen al bij. Wij zijn dan ook ongelooflijk trots dat wij sinds die tijd meer dan 73.000 WBSO’s hebben aangevraagd voor innovatieve ondernemers. Tussen al die bedrijven zit één heel bijzondere: Koninklijke Auping, WBSO-klant van het eerste uur…
Dat Auping al sinds 25 jaar gebruik maakt van de WBSO is niet vreemd, als je bedenkt dat het bedrijf 130 jaar terug startte met de ontwikkeling van een innovatief bedsysteem voor ziekenhuizen. Auping is nooit gestopt met innoveren, en ondertussen heeft PNO dit mooie bedrijf sinds de start van de WBSO in 1994 van advies mogen dienen rondom deze innovatieregeling. Een feit waar wij buitengewoon trots op zijn.
Met de invoering in 2012 van de RDA, de Research & Developmentaftrek, kunnen innoverende bedrijven naast S&O-loonkosten ook S&O-kosten en -uitgaven opvoeren. Omdat de ‘losse’ RDA via de vennootschapsbelasting moest worden verrekend (waardoor bijvoorbeeld startende ondernemingen met nog weinig of geen winst minder of geen effect van de RDA hadden) wordt de RDA in 2016 in de WBSO geïntegreerd. Samen met de in 2010 geïntroduceerde Innovatiebox heeft Nederland een goed fiscaal instrumentarium in huis om als economie nationaal en internationaal de vruchten te plukken van de inspanningen van het innovatieve bedrijfsleven.
Het aantal bedrijven dat gebruik maakt van de WBSO is verder gegroeid. Volgens AgentschapNL (de naam van inmiddels gefuseerde EVD, SenterNovem en Octrooicentrum) tot 22.220. Ook het aantal S&O-jaren en de S&O-(loon)uitgaven stijgen gestaag verder. Noord-Brabant is de provincie met de hoogste uitgaven aan speur- en ontwikkeling, terwijl de provincie Flevoland de grootste stijger is met een toename van 14%. Deze lijn houdt de provincie trouwens vast; dat heeft vooral ook te maken met een sterk aanpassingsvermogen, een dynamisch bedrijfsleven en een relatief hoogopgeleide en jonge beroepsbevolking in de provincie.
Tot en met het jaar 2005 waren de Belastingdienst en SenterNovem (Senter is in 2004 gefuseerd met Novem) samen verantwoordelijk voor de uitvoering van de WBSO. Er waren twee uitvoeringsregelingen en de bevoegdheden waren verdeeld. De Belastingdienst was verantwoordelijk voor de administratieve kant, waaronder de controles op de urenadministratie bij de aanvragers, het opleggen van correcties en eventuele boetes en natuurlijk de verrekening van de afdrachtvermindering in de loonheffingen (kassiersfunctie). SenterNovem was verantwoordelijk voor de inhoudelijke beoordeling van de projecten en de inhoudelijke bedrijfsbezoeken. SenterNovem kon projecten tijdens de beoordeling geheel of gedeeltelijk afwijzen of tijdens bedrijfsbezoeken geheel of gedeeltelijk corrigeren. Vanaf 1-1-2006 vervult de Belastingdienst uitsluitend de kassiersfunctie en heeft SenterNovem de andere taken overgenomen. Hiervoor hebben zij in 2006 naast de bestaande technische teams een handhavingsteam opgericht. Inmiddels zijn deze handhavers opgegaan in de technische teams.
Een uitgebreide evaluatie van de WBSO liet een mooi beeld zien. Uit een analyse van de WBSO-database, CBS-gegevens en enquêtes bleek dat bedrijven die WBSO ontvingen hogere R&D-uitgaven hadden én een hogere R&D-loonsom dan bedrijven zonder WBSO. Daarnaast leidde de WBSO tot meer R&D-werknemers en meer werkgelegenheid in het algemeen, en dit tegen acceptabele uitvoeringskosten. Een ander onderzoek toonde aan dat 1 euro aan WBSO-belastinguitgave extra private R&D-uitgaven van meer dan 1,55 euro opleverde. Precies waarom de WBSO in het leven was geroepen.
2001: de Startersfaciliteit wordt toegevoegd aan de WBSO. Dit betekende dat (techno)starters makkelijker toegang kregen tot de WBSO en dat zij onder meer (gedurende maximaal 3 jaar) profiteren van een hoger kortingspercentage in de eerste schijf. In 2001 was dit 60% in plaats van 40%! Het CPB stelt in haar studie “Hoe effectief is extra financiële stimulering van speur- en ontwikkelingswerk?” dat de intensivering voor starters kosteneffectiever is dan algemene intensivering, omdat starters nog niet of weinig aan R&D doen. Inmiddels zijn innovatieve startups niet meer uit onze economie weg te denken…
Nederland, of misschien moeten we zeggen de toenmalige WBSO-beoordelaars bij Senter, hadden moeite met software als innovatie. Softwareprojecten werden rigoreus afgewezen. Senter stelde dat softwareontwikkeling moest zijn gekoppeld aan hardware-innovatie: geen wonder dat bijna alle aanvragen werden afgewezen. Dit leidde tot veel protesten uit de markt. Zelfs het Software Actieplan 1996-2000 van toenmalig Minister Weijers, waarin de definitie van S&O veel uitgebreider werd, zorgde niet direct voor verbetering. Met de toenemende ICT-kennis bij de ambtenaren en een nieuwe uitbreiding van de S&O-definitie van technisch nieuwe programmatuur is dit door de jaren gelukkig verbeterd.
Nederland was in ’94 nog lang niet zo innovatief als vandaag. R&D-investeringen waren aanzienlijk lager dan die van technologisch voorop lopende landen. Er werd in Nederland vooral veel fundamenteel onderzoek gedaan en maar weinig toegepast onderzoek en ontwikkeling, en dit gebeurde dan vooral bij grote multinationals. Er was wel subsidie voor R&D, de INSTIR, maar die was bescheiden van omvang. Daarom introduceerde Minister Andriessen in 1994 de WBSO. Anders dan bij voorganger INSTIR werden de R&D-loonkosten bij de WBSO verlaagd via een afdrachtvermindering op de loonbelasting. Officieel is de WBSO dus geen subsidie, maar een fiscale regeling. Lees het krantenknipsel uit de Telegraaf van 1994.
U ziet dat PNO ‘bovenop’ de WBSO zit – al vanaf de start. Het is onze grootste uitdaging om innoverend Nederland te helpen met het realiseren van een optimale WBSO. Dat leidt immers tot meer R&D en dat is goed voor Nederland. Wilt u weten of u in aanmerking komt voor de WBSO? Of bent u benieuwd hoe uw WBSO-opbrengst kan worden geoptimaliseerd? Maak dan gebruik van ons gratis WBSO-adviesuur. Meer informatie over de WBSO vindt u hier:
10/09/2026
04/09/2026
01/09/2026
Ontdek hoe onze specialisten jouw innovatie verder brengen.
Ik ga akkoord met de privacyverklaring
* Verplichte velden
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
Denk aan het milieu voordat je gaat printen
Printen